De varende zestienkwadraten

Algemene informatie zestienkwadraat

Ontstaan

De zestienkwadraat is een middelgrote open zeilboot en is ontworpen door Hendrik Bulthuis in 1931. Eerder had Bulthuis al de BM gebouwd. Bulthuis maakte voor de zestienkwadraat  gebruik van dezelfde bouwmethode als voor de BM, waarbij de huid van de boot opgebouwd wordt uit vele smalle houten latten. Tegenwoordig wordt de romp van de zestienkwadraat veelal gemaakt van polyester in plaats van hout.  Doordat bij beide boten dezelfde bouwmethode wordt gebruikt, wordt de zestienkwadraat soms ook (ten onrechte) een BM genoemd. Een BM is namelijk kleiner, vaak ook een zwaardboot en heeft een zeiloppervlakte van 12m2.

Momenteel zijn er vijf zestienkwadraten binnen de varende vloot van NJV de Haven: de Aoife, de Joenit, de Droeftoeter, de Trekschuit, en de Beukende Vuist. De restauratie van deze schepen doen wij zelf, doch komt het vaak voor dat wanneer een zestienkwadraat ouder wordt, deze uitdijt door de druk van het water in combinatie met de zwaartekracht. Dit is dan helaas het moment dat een boot dient te worden afgeschreven. Hierdoor is het verloop sneller dan met de houten vletten van de junioren en mini’s.

Gebruik van de zestienkwadraten op NJV de Haven

Zaterdagen en weekenden

Rond begin april gaat de varende vloot van NJV de Haven weer het water in. Op dat moment hebben de senioren opkomst van 14:00 tot 17:30. Zoals ook op onze Facebook wekelijks te zien is, gaan de kinderen dan heerlijk met de zestienkwadraten het Spaarne op of een rondje Molenplas varen. Twee keer per jaar gaan de senioren met de zestienkwadraten op avontuur naar de Kaag. Hier krijgen ze al te maken met iets groter water, waar de zestienkwadraten helemaal in hun element zijn. Ook dienen deze weekenden ter voorbereiding voor zomerkamp, zodat de leden weten hoe de basisprincipes werken op zomerkamp, zoals het nachtklaar maken van de boot.

Zomerkamp

Eén keer per jaar worden de zestienkwadraten pas echt op de proef gesteld. Het seniorenkamp staat in het teken van twee weken toeren van Heemstede naar Friesland en weer terug. In Heemstede worden de boten zwaar beladen met alle bagage van eenieder, op zo een manier ingepakt dat zelfs bij de hevigste regenbuien je kleding maar droog zal blijven. De zeilen worden aangeslagen, de motoren worden achterop gebonden, en de boten zijn klaar om te gaan. De allereerste uitdaging komen ze tegen bij het IJ, dit is een uitmonding van het Markermeer en bij een noorderwind kan dit een hevige lagerwal worden. Na een lange dag wordt er aangelegd in Spakenburg. Hier worden de zeilen afgeslagen en de boot nachtklaar gemaakt. Er wordt een dektent over de boot gelegd en de matjes worden uitgerold in de open kuip. Met de voeten in het voor- of achteronder kan vervolgens heerlijk worden geslapen.

De volgende dagen komen we nog meer uitdagingen tegen met de boten. Allereerst het Zwarte Meer wat door zijn lengte, diepe vaargeul, en ondiepe wateren, spookgolven kan opleveren. Doordat de boot in principe niet gemaakt is om te fungeren als toerboot in verband met het platte Onderwaterschip en de stompe neus, klapt de boot op de golven in plaats van dat de boot door de golven snijdt. Dit resulteert in veel buiswater bij harde wind bij een aan-de-windse koers.

Na twee weken zomerkamp is het tijd voor de zomerstop, waarna in het najaar nog wordt gezeild tot en met oktober. Vanaf november begint normaliter het winterseizoen waarbij het onderhoud start van de zestienkwadraten. In ons volgende stuk leest u meer over het algemene onderhoud van de zestienkwadraten.

Door: Erwin Prins